Makrofag

Makrofagi su obrambene stanice koje u ranu dolaze iz krvi ili već žive u tkivu. U početku gutaju bakterije, mrtve stanice i ostatke te proizvode signale koji organiziraju upalu. Kako rana napreduje, dio makrofaga mijenja funkciju i počinje poticati stvaranje novih krvnih žila, rad fibroblasta, izgradnju vezivnoga tkiva i smirivanje upale. Taj prijelaz nije jednostavna podjela na „dobre” i „loše” stanice, nego kontinuirano prilagođavanje okolišu rane. U kroničnoj rani makrofagi mogu ostati zarobljeni u dugotrajno upalnom stanju, osobito kod infekcije, biofilma, slabe cirkulacije ili dijabetesa. Makrofag se ne može procijeniti običnim pogledom na ranu niti se rutinski liječi zasebnim lijekom; poboljšanje okoliša rane omogućuje njihov pravilniji rad.

Makrofagi u cijeljenju potječu iz tkivno rezidentnih populacija i regrutiranih monocita. U ranoj fazi obavljaju fagocitozu, eferocitozu i prezentaciju antigena te luče TNF, IL-1, IL-6 i kemokine. Nakon uklanjanja podražaja fenotipski se preusmjeravaju prema rezoluciji upale i reparaciji, uz lučenje TGF-β, VEGF, PDGF i čimbenika koji reguliraju fibroblaste, endotel, keratinocite i matriks. Linearna M1/M2 dihotomija previše pojednostavljuje heterogenost opaženu in vivo; fenotipovi su prostorno i vremenski kontinuirani. U dijabetesu, starenju i kroničnoj infekciji poremećena eferocitoza i metaboličko preprogramiranje mogu održavati proinflamatorni odgovor, proteolizu i neuspjeh cijeljenja. Terapijsko ciljanje makrofaga ostaje istraživačko; klinički se djeluje uklanjanjem nekroze i biofilma, kontrolom infekcije, korekcijom ishemije i metaboličkih čimbenika.